می گویند شنیدن کی بود مانند دیدن؟ اما «مرد روی سیم» شما را مردد خواهد ساخت که آنچه چشمانتان می بیند حقیقت است یا نه-اگرچه واقعا حقیقت است- تردیدی همراه با لذت،سرخوشی و در عین حال غم. برنده ی دو جایزه ی همزمان ساندنس چه در بخش بهترین فیلم و چه در بخش برگزیده ی بینندگان، آنچه به ندرت اتفاق می افتد، برای مستند جهانی، فیلمی وجدآور که به زندگی طناب باز مشهور فیلیپ پتی درهفتم آگوست 1974 می پردازد، گذر از فاصله ی میان دو برج تجارت جهانی در نیویورک در حالیکه به دزدی پر دل و جرأت از یک بانک می مانست.این چیزی بود که پلیس ها راجع به امری که جنایت هنرمندانه ی قرن نام گرفته بود، تصور می کردند.

فیلم توسط جیمز مارش کارگردانی شده است،با تمام علاقه مندی بشری اش به درام های روانکاوانه و"شما آنجایید"،پایه ی بنیادی مستندهای کلاسیک در حالیکه به سوی تریلر گام پیش می نهد.«مرد روی سیم» بر این حقیقت استوار است که گاهی بیشترین ارزش و بهای تفحص در هر پدیده ای آن است که فکر کنیم همه چیز را راجع به آن می دانیم. چیزی که می خواست به گذر 45 دقیقه ای از روی کابلی به طول 200 پا در میان دو برج با عظمت تجارت جهانی در حالیکه 1350 پا از زمین فاصله دارد، بپردازد. جوان 24 ساله ی فرانسوی این فاصله را 8 بار پیمود. درحالیکه درست در زیر پایش پلیس های نیویورکی در انتظار دستگیر کردنش بودند و او را "رقصنده ی طناب باز" لقب داده بودند، او آن بالا در حال لذت بردن از کار خود بود.یکی از پلیس ها گفته بود:" من به شخصه شاهد چیزی هستم که هیچ کس دیگر در دنیا آن را تجربه نخواهد کرد."

درحالیکه جنجال و حسن نیت های بسیاری راجع به کار برجسته ی پتی  در همه جا گسترده بود، رئیس جمهور نیکسون 2 روز بعد استعفا داد و زمانی که سوار بر هلیکوپترش در حال سفر بود گفت:" کاش من هم محبوبیت این جوان فرانسوی را داشتم." و این خود نشأت گرفته از داستانی پیچیده در پس پرده ی این ماجراست که البته مردم آن زمان از آن بی اطلاع بودند. کارگردان انگلیسی الاصل این فیلم، مارش، با همکاری موثری که با تهیه کننده آن، جینکس گادمری داشته، توانسته به طور ماهرانه ای کشتی پیوستگی ابزار سینمایی اش را بر ساحل برساند.

این فیلم مستند لحظات نفس گیری از راهپیمایی های نخستین پتی در پاریس و سیدنی در حالیکه عکس های فیلم نشده ای از گذر از برج ها را نیز به نمایش می گذارد، به تصویر می کشد. فیلم به طور استادانه ای جزئیات پنهان در پس پرده ی فیلم را نشان می دهد؛همانند گفتگوهایی که با تیم پشتیبان او انجام داده است.گروهی متشکل از افرادی که حالا پس از گذر سال ها از کاری که کرده اند در عجبند. از همه ی آنها بهتر خود پتی است،مرجع اصلی و رویایی این مستند.او در این فیلم به طوری کاملا دراماتیک و شمرده شمرده جنبه های مختلف از لحظات تاریخی کارش را آشکارا روایت می کند. مثل اینکه همین دیروز اتفاق افتاده است.او با جسارت تمام ادعا می کند:" داستان من یک داستان افسانه ای ست"و بعد از ادعایش هم روال اثبات آن را پیش می گیرد.

با جهش به گذشته و پرش های مکرر به جلو و عقب، جزئیات ماجرای 1974 و قبل از آن  به تصویر کشانیده می شود.«مرد روی سیم» نشان می دهد که برج های دو قلو حتی پیش از ساخته شدنشان تا چه حد  ذهن جوان فرانسوی را به خود مشغول کرده بوده است. دیدن تصاویر مربوط به ساخت آنها در روزنامه ای در مطب دندانپزشکی زمانی که او تنها 17 سال داشته و همانجا تصمیم گرفته بوده که "من باید به رویاهایم تحقق ببخشم" .پتی مقاله ی مربوط به آن را برمی دارد و از مطب خارج می شود.

پتی، طناب باز خودآموخته، رویای ثروت یا شهرت را در سر نمی پرورانده بلکه  "تسخیر صحنه هایی زیبا" از آنچه می خواسته؛ به گفته ی همکارانش "ضد قانون اما نه به طور پست و شریرانه"، مثل طی کردن فاصله ی برج های نوتردام. آنی آلکس ،دوست پتی در آن زمان می گوید:"هر روز برای او مثل تمرین یک کار هنری بود." فرای همه ی چیزهای دیگر،جنبه های ادبی و استعاری برج های تجارت جهانی برای او حائز اهمیت بود. صمیمی ترین دوست دوران کودکی و همکارش، جین لوئیس بلودو می گوید:"او فکر می کرد که برج ها تنها برای او ساخته شده اند. بدون تلاش نمی توانست زندگی کند."

«مرد روی سیم» نشانگر ماه های متوالی برنامه ریزی و شروع های متعددی که با شکست روبه رو شده اند،است؛تا جایی که به معروف ترین گذر منتهی می شود. (شامل نیروهای کمکی محدود آمریکایی اما بی رمق) و همچنین شکست های قریب الوقوعی در روز اجرا که می توانست همه چیز را به آستانه ی نابودی بکشاند. زمانی که پتی به یاد می آورد:"مرگ نزدیک است" به هیچ وجه اغراق نکرده است. لقبی که پس از دستگیری اعتراض آمیز پتی توسط ان وای پی دی،زمانیکه او به ساختمان ها بازگشت، به وی داده شد،«مرد روی سیم»؛ نتیجه ی تصمیمی گستاخانه و تا حدی درست که هیچ گونه اشاره ای به سرنوشت نهایی برج های دوقلو ندارد.آنچه پتی انجام داد بسیار استثنایی بود و مستحق جایگاهی ویژه.

مستند خوب مارش هم تأکید دارد بر اینکه گذر از روی طناب برای پتی یک هنر است. فیلم  دارد تلاش های بی ثمر او برای متقاعد کردن خبرنگاران به اینکه برای کارش هیچ علتی وجود ندارد را هم به تصویر می کشد.پتی از اینکه به کارش جنبه ای تجاری ببخشد اجتناب ورزیده است و با این نگرش به زندگی اش ادامه داده که: زندگی کردن راه رفتن به روی لبه ی تیغ است"." در واقع «مرد روی سیم» مقدمه ای است بر آنچه که پیتی مد نظرش بوده است.

* قابلیت پخش در کامپیوتر و دستگاه های خانگی جدیدی که Avi را میخواند.